door Rian Binnendijk

 

Bijna een kwart van de Nederlandse vrouwen zou er enorm van balen als het favoriete paar schoenen (dat zijn overigens vaak laarzen) onherstelbaar versleten raakt. Om deze week het onderscheid tussen ‘the great divide between rich and poor in London’ te illustreren gebruikte Time Magazine een foto van een schoenenwinkel (the rich) en een foto van een lommerd (the poor). Eind april besteedde het Volkskrantmagazine vijf pagina’s aan de winkelinrichting van Shoebaloo – een schoenenwinkel. George Bush kreeg in Irak een schoen naar z’n hoofd geslingerd – een schoen die een paar maanden daarvoor misschien wel gebruikt was om een standbeeld van Saddam Hoessein een paar meppen te verkopen. Elvis bezong zijn Blue Suede Shoes en we gebruiken talloze spreekwoorden en gezegden die gaan over schoenen – en niet alleen in het Nederlands. In de Oriënt moeten de schoenen vaak uit – vooral wanneer we ons op heilige grond bevinden; in het westen houden we de schoenen meestal aan – ook op heilige plaatsen. In de film Donnie Brasco betaalt de eigenaar van een Japans restaurant met zijn leven als gevolg van zijn onbegrip over deze clash of cultures. En als we het dan toch over film hebben: in Accidental Hero gelooft niemand dat de absolute schlemiel (Dustin Hoffman) in staat is tot heldendaden als het redden van anderen – totdat blijkt dat hij toch echt de eigenaar is van de schoen die de held bij zijn redding van slachtoffers heeft gedragen. En voor de ouderen onder ons – en in verband met het naderen van het EK: vroeger ook zo genoten van de strip De wondersloffen van Sjakie? Of liever de hedendaagse versie voor vrouwen: In her Shoes met Cameron Diaz?

 

Wát heeft de mensheid toch in vredesnaam met schoenen?

 

Om dat te begrijpen moeten we teruggrijpen naar de verhalen die de mensheid over zichzelf vertelt. Verhalen die ons kunnen helpen te begrijpen waarom we doen wat we doen: sprookjes. Het sprookje van Assepoester draait om de betekenis van schoenen. Niet de fysieke betekenis, niet de functionele voordelen, maar over de symboliek van schoenen. Iedereen denkt dat Assepoester de laagste bediende van haar stiefmoeder is – maar door haar schoenen wordt duidelijk wat haar lotsbestemming is: prinses. Schoenen staan in het sprookje van Assepoester voor haar ware identiteit – en in dat opzicht is er niets veranderd. Schoenen staan voor wie we denken dat we zijn en voor de rollen die we willen spelen.

 

Voor sommigen is de betekenis van het sprookje van Assepoester heel dichtbij. Schoenen verpersoonlijken dan de droom van een ander leven, vaak het leven van een ‘prinses’ – luxe en glamour vinden in weinig andere productcategorieën expressie als in damesschoenen. Maar de transformerende magische kracht van schoenen wordt niet alleen door vrouwen ervaren. In het aanbevelenswaardige boek ‘Luxury fever’ (Robert H. Frank) ontmoeten we de 17-jarige Detroit high school senior, Terrell Garner. Terrell spaarde enige maanden om in staat te zijn om van de verdiensten van zijn bijbaantje $ 875 te betalen voor schoenen van alligator leer voor zijn ‘senior prom outfit’. “Once I stepped in the door at the prom, it was like ‘Pow!’” he said, describing the “shoes’ mythical, almost explosive appeal.”

 

Voor anderen gaan schoenen niet over wie ze liever zouden zijn, maar over dat ze liever zichzelf willen blijven. Mannen lijken in dat opzicht minder behoefte te hebben aan het spelen van verschillende rollen dan vrouwen. Zo hebben vrouwen in Nederland gemiddeld zeventien paar schoenen. Mannen kunnen het af met negen paar schoenen (waarvan nog een griezelig grote hoeveelheid sandalen en pantoffels). En mannen liggen ook beduidend minder wakker van onherstelbare schade aan de lievelingsschoen. En wat te zeggen van de laars als lievelingsschoen van de vrouw? 40% van de vrouwen heeft drie paar laarzen of meer en voor 25% van de vrouwen is de lievelingsschoen een laars. Deze laarzenliefde geldt voor slechts 2% van de mannen. Gaat de vrouwelijke voorkeur voor de laars misschien over de (onbewuste?) wens om een krachtiger uitstraling te realiseren, om letterlijk en figuurlijk steviger in de schoenen te staan?

 

Welke schoenenretailers en-fabrikanten zijn bereid om hier hun retailvisie op te baseren? Welke schoenenretailers en-fabrikanten willen zich realiseren dat dromen van een ander leven niet alleen leeft in de Shoebaloo-fan maar misschien nog wel sterker bij diegenen voor wie 100 euro voor een paar schoenen een forse uitgave is? Er zijn genoeg schoenenwinkels die Cinderella heten, maar welke schoenenwinkels maken de belofte van Assepoester waar? Sterker nog: waar beseft het winkelpersoneel van de schoenenwinkel dat de klanten geen winkelende mensen maar eigenlijk prinsessen zijn?

 

Gegeven het succes van Zalando – dat met veel succes schoenen banaliseert en zich uitsluitend richt op de kortstondige transactie – moet verondersteld worden dat schoenenwinkels nog een hoop te leren hebben.

 

Rian Binnendijk

 

You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.